ಲೇಖನಗಳು ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಖಗೋಳ ವಿಸ್ಮಯ: ನಾಳೆ (ಏ.17) ಸಂಭವಿಸಲಿದೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಣ, ನೋಡಲು ಮರೆಯದಿರಿ

ಖಗೋಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಸ್ಮಯದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಹಲವು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣ, ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ, ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವುದು ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣವೂ ಅಲ್ಲ, ಚಂದ್ರಗ್ರಹಣವೂ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಂಗಳನ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನ ನೆರಳು ಬೀಳುವ ಮೂಲಕ ಉಂಟಾಗುವ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಣ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಉಡುಪಿಯ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಘ ನೀಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಓದಿ, ನಾಳೆ ನಡೆಯಲಿರುವ ಖಗೋಳ ವಿಸ್ಮಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಜ್ಞಾನದ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಗ್ರಹಣ / ಚಂದ್ರ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವನ್ನು ಆಚ್ಛಾದಿಸುವುದು / ಮಂಗಳ ಚಂದ್ರನ ಹಿಂದೆ ಮರೆಯಾಗುವುದು

17 ನೆೇ ಏಪ್ರಿಲ್ 2021. ಆಗಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಲಿದೆ ಅಪರೂಪದ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಏಪ್ರಿಲ್ 11 ರ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ, ಚಂದ್ರನು ಇಂದು ಸಂಜೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಗಂತದ ಕಡೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜೆ 5ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚುಕ್ಕಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದೇ ಮಂಗಳಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ, ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಗ್ರಹವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಚಂದ್ರನು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವನ್ನು ಆಚ್ಛಾದಿಸುವುದಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಲಿದೆ.

ಚಂದ್ರನು ಭೂಮಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಡಿಗ್ರಿ ಅಗಲದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತೀ ರಾತ್ರಿಯು ಆಕಾಶದಾದ್ಯಂತ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪಥದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನು ನಕ್ಷತ್ರದ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಆಚ್ಛಾದಿಸುವುದು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಾಗಿವೆ. ಅಚ್ಚಾದನೆಯು ಖಗ್ರಾಸ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣದಂತೆ, ಚಂದ್ರನು ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿ, ಆ ವಸ್ತುವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಚಂದ್ರನ ಹಿಂದೆ ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ನಮ್ಮ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಡಿಸ್ಕ್‌ನಂತಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಈ ಗ್ರಹಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕಾಂತಿವೃತ್ತದ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಕ್ಷೀಯ ಸಮತಲವು 5 ಡಿಗ್ರಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಈ ರೇಖೆಯ ಹತ್ತಿರ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ.ಪ್ರತೀ ದಿನವೂ ಚಂದ್ರನು ಪೂರ್ವದೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳು ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯನ ಹಾಗು ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ದಿನಗಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನಗಳು ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಈ ಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದರೆ ಅದನ್ನು ಈ ಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರನ ಸಂಯೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ತಿಂಗಳು ಚಂದ್ರನು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಜೊತೆಗೆ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಕೋನಾಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಇವರೆಡರ ನಡುವೆ ಕೆಲವೇ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಅಂತರವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಾವು ಈ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ಸಂಯೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಚಂದ್ರನು ಮಂಗಳನ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಗುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನಾವು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಆಚ್ಚಾದನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.

ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತಹ ಆಚ್ಚಾದನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಭೂಮಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಚಂದ್ರನ ಆಚ್ಚಾದನೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ತಿಂಗಳ ಚಂದ್ರನ ಆಚ್ಚಾದನೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಜೆ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ ಚದುರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಚಂದ್ರನ ಕಪ್ಪು ಭಾಗವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 5ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನ ಹಿಂದೆ ಕತ್ತಲೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಚಂದ್ರನ ಕಪ್ಪು ಭಾಗವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಜೆ 5.08ರ ಸುಮಾರಿಗೆ (ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ) ಮಂಗಳವು ಆಕಾಶದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುತ್ತಾ ಕತ್ತಲೆಯಾದಂತೆ, ಸಂಜೆ 6:55 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಕೆಂಪು ಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಚ್ಛಾದನೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಚಂದ್ರ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೆಗಳ ಸ್ವರೂಪದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಘಟನೆಗಳು ಅನಿಯಮಿತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಂತಹ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ, ಮಂಗಳನ ಕಣ್ಮರೆ ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಮರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಷ್ಠಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ನೀವು ಈಗ ನೋಡದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವನ್ನು ಆಚ್ಚಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರ ಆಚ್ಛಾದಿಸಿದರೂ, ಯಾವುದೂ ಸಹ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ತಪ್ಪದೇ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಘವು ಎಲ್ಲರು ಶುಭ್ರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ನೋಡಿ ಆನಂದಿಸಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತದೆ.

-ಮಾಹಿತಿ, ಚಿತ್ರಗಳು: ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಹವ್ಯಾಸಿ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಂಘ, ಉಡುಪಿ

Read this in English

(ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್)

‘ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್‌’ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟ ಲೈಕ್ ಮಾಡಿ

ಉಪಯುಕ್ತ ನ್ಯೂಸ್‌ ವಾಟ್ಸಪ್‌ ಗ್ರೂಪಿಗೆ ಸೇರಲು ಈ ಲಿಂಕ್ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ

Related posts

ಜಯತು ಜಯತು ಭಾರತಂ… ಆತ್ಮ ನಿರ್ಭರ ಭಾರತಂ… : ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ನೀಡಲಿ ಈ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯ

Upayuktha

ಪ್ರಚೋದನೆ…. ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ, ಸಮಾಜದ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ

Upayuktha

ಯಕ್ಷ ಸಂಸಾರ: ಶಾಲಿನಿ ಹೆಬ್ಬಾರ್, ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಹೆಬ್ಬಾರ್, ವರುಣ್ ಹೆಬ್ಬಾರ್

Upayuktha